Sinuri, antik Mylasa’nın (günümüzde Milas) yaklaşık 15 km güneydoğusunda, Asar Tepe olarak bilinen bir yükselti üzerinde yer alan yerel bir Karia kutsal alanıydı. Diğer büyük bölgesel merkezlerin aksine, Sinuri hiçbir zaman bir Yunan tanrısıyla özdeşleştirilmemiş, belirgin biçimde yerli karakterini koruyan bir kült merkezi olarak kalmıştır. Zeus Labraundos’un aksine, Sinuri antik çağ boyunca yerli adını korumuştur. Alanda bulunan bir kabartma da dâhil olmak üzere arkeolojik veriler, tanrının başlıca simgesinin geleneksel bir Karia sembolü olan labrys (çift ağızlı balta) olduğunu göstermektedir.
Kutsal alandaki dinsel faaliyetler en azından MÖ 7. yüzyıla kadar uzanmaktadır ve kayaya oyulmuş bir sunak ile sağlam bir taş temenos duvarıyla temsil edilmektedir. MÖ 4. yüzyılda Hekatomnid satrapları alanı anıtsallaştırmıştır. Hekatomnos bir sunak masası ve bir kapı adatmış, kutsal alan düzgün kesme taşlarla oluşturulmuş teraslarla genişletilmiştir. MÖ 2. ve 1. yüzyıllarda, Dor düzeninde bir stoa inşa edilmesi ve yazıt kullanımındaki belirgin artışla karakterize edilen bir “ikinci bahar” dönemi yaşanmıştır. Alan daha sonra Hristiyan bir bazilikaya dönüştürülmüş ve bu yapı antik kutsal alandan devşirme malzemeler kullanılarak inşa edilmiştir.
Sinuri’nin belirleyici özelliklerinden biri, doğrudan polis tarafından değil, bir syngeneia (akrabalık topluluğu) tarafından yönetilmesiydi. Kutsal alan, kentin bir “mikrokozmosu” gibi işlev görmekte ve birbirini takip eden iki farklı topluluk tarafından idare edilmiştir. Pelekos Syngeneia olarak bilinen grup, MÖ 4. yüzyılda Hekatomnid yöneticileriyle doğrudan siyasi bağlara sahip, büyük ölçüde özerk bir yapı olarak faaliyet göstermiştir. MÖ 3. yüzyılda ise denetim Pormounos Syngeneia’ya geçmiştir. Bu topluluk Mylasa’ya bağlı olmakla birlikte, kutsal alanı yönetmek için kendi haznedarlarını ve hukuki temsilcilerini seçerek kent kurumlarını taklit eden bir örgütlenme geliştirmiştir.
Kaynaklar:
Arslan, A. 2018. Mylasa’da Yerel Tanrılar ve Kutsal Alanlar, Unpublished Master’s Thesis, Aydın Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
Ateşlier, S. 2020. “Sinuri,” The Carians, From Seafarers to City Builders, ed. O. J. Henry ve A. Belgin-Henry, İstanbul, 116–123.
Williamson, C. G. 2013. “Public space beyond the city. The sanctuaries of Labraunda and Sinuri in the chora of Mylasa,” Public Space in the Postclassical City (Caeculus 7), ed. C. P. Dickenson ve O. M. Van Nijf, Leuven, 1–36.
Williamson, C. G. 2016. “A Carian Shrine in a Hellenising World: The Sanctuary of Sinuri, near Mylasa,” Between Tarhuntas and Zeus Polieus: Cultural Crossroads in the Temples and Cults of Graeco-Roman Anatolia (Colloquia Antiqua 17), ed. M. P. de Hoz et al., Leuven, 75–100.
Williamson, C. G. 2021. Urban Rituals in Sacred Landscapes in Hellenistic Asia Minor, Leiden/Boston.
Görseller:
A. Arslan, 2018
Bora Bilgin, 2026
Tayfun Bilgin, 2026
Reha Özer, 2026