Iasos’a ait Karca yazıtlar, Doro Levi ve daha sonra Fede Berti yönetimindeki İtalyan kazıları sırasında keşfedilmiştir. Bunların çoğu, seramikler üzerine kazınmış grafitilerdir. C.Ia 3 dışında son derece kısa olup çoğunlukla isimlerden oluşurlar.
C.Ia 1
Bu grafiti, 1962 yılında Iasos’un doğu kapısı önündeki kazılarda bulunmuştur. Pembe kil bir vazo parçasının boynuna kazınmıştır ve günümüzde İzmir Arkeoloji Müzesi’nde (Env. 494) muhafaza edilmektedir. Metin soldan sağa (dekstrovers) yazılmış olup kısa bir onomastik diziden oluşur. Müze envanterine göre, seramik MÖ 8. veya 7. yüzyıla tarihlenmektedir.
(→)
1 […] la
2 limtaoa x
3 om
C.Ia 2
Samos seramiklerinin yerel bir taklidi olan kırmızı cilalı bir seramik parçası üzerindeki grafiti, 1962 yılında tiyatro yakınında keşfedilmiştir. İzmir Arkeoloji Müzesi’nde (Env. 309c) bulunmaktadır. Geleneksel olarak Karca yazıtlar arasına dahil edilse de, son dönem araştırmacılar işaretlerin belirsizliği nedeniyle Karca niteliğini sorgulamaktadır. Arkeolojik bağlamda C.Ia 1’den çok daha geç bir döneme tarihlenmektedir.
(←)
1 […]uek̑λ k̑ob[…]
C.Ia 3
Iasos’tan gelen en önemli Karca yazıt, 1982 yılında Zeus Kutsal Alanı içindeki bir tanrı ve tanrıçaya adanmış küçük bir tapınakta (sacellum) bulunmuştur. Bir komos sahnesini betimleyen siyah figürlü büyük bir Attika sütunlu kraterin geniş ağız kenarına kazınmıştır. Orijinal kap Iasos Müzesi’nde korunmaktadır. Metin, fırtına tanrısı Tarhunt’a (trquδe) yapılan adakla ilgili olup muhtemelen Siyklo oğlu Areš(?) adlı bir kişi tarafından sunulmuştur. Krater, üslup açısından MÖ 6. yüzyılın son çeyreğine tarihlenmektedir.
Adiego 2025:
(→)
1 […?] areš šanne mλne siykloś šann trquδe k̑λmuδ[-?]
C.Ia 4
Iasos’ta bulunmuş, taş üzerine yazılmış tek Karca yazıttır; düzenli kazılar sırasında keşfedilmiş ve Iasos Müzesi’nde (Env. 5479) muhafaza edilmektedir. Yerel beyaz kireç taşından bir levhanın parçası olup, bir yazıtın alt üç satırının sol ucuna ait beş harfi barındırmaktadır. Iasos’taki diğer birçok grafitiden farklı olarak, karakterler hassas bir şekilde eşit aralıklarla kazınmıştır ve bu da resmî bir amaca hizmet etmiş olabileceği izlenimini vermektedir. MÖ 4. yüzyıla tarihlenebilir.
(→)
1 n[…]
2 pr[…]
3 is[…]
C.Ia 5
Siyah cilalı bir skyphos parçası (3,2 x 3 cm, Env. 6422) üzerindeki bu grafiti, şehrin doğu kapısı yakınındaki bazilikada bulunmuştur. Burası 1965 yılında kazılmasına rağmen, yazıt çok daha sonra fark edilmiş ve 1998 yılında yayımlanmıştır. Iasos Müzesi’nde saklanmaktadır. Arkeolojik olarak MÖ 5. yüzyıla tarihlenmektedir.
Adiego 2025:
(→)
1 baśγ?e?[…] (or: baśγ?k?[…], or: baśγ?ý?[…])
C.Ia 6
Yine 1998 yılında yayımlanan bu yazıt, yaklaşık 2 x 4 cm boyutlarında bir siyah cilalı Attika kase kaidesi parçası (Env. 2445) üzerindedir. 1970 yılında kazılmasına rağmen, C.Ia 5 gibi, yazıt çok daha sonra fark edilmiş ve 1998’de yayımlanmıştır. MÖ 5. yüzyılın son çeyreğine tarihlenmekte ve hâlen Iasos Müzesi’nde bulunmaktadır.
Adiego 2025:
(→)
1 […]ṃn?eś (or: […]ṃβ?eś)
C.Ia 7
1971 yılında Artemis Astias Alanı’nda keşfedilen grafiti, bir siyah cilalı Attika sapsız kâsenin kaidesine (Env. 7402) kazınmıştır ve günümüzde Iasos Müzesi’nde saklanmaktadır. MÖ 4. veya 3. yüzyıla tarihlenir.
Adiego 2025:
(←)
]-?-dýnš
C.Ia fragments
1987 ve 1997 yıllarında bulunan küçük parçalar (Env. no. 5785, 5896, 7094) yalnızca tek tek Karca karakterlerin kalıntılarını taşımaktadır. Parçalar, diğer Geç Arkaik malzemelerle birlikte (MÖ 6. yüzyıl sonu ile 5. yüzyıl başı) bulunmuştur.
no. 5785: j
no. 5896: y
no. 7094: γ
Kaynaklar:
Adiego, I.- J. 2007. The Carian Language, Leiden/Boston. (C.Ia 1–C.Ia 7)
Adiego, I.- X. 2019. “’Archaic’ Carian,” in Karia Arkhaia. La Carie, des origines à la période pré-hekatomnide. 4èmes Rencontres d’archéologie de l’IFÉA. Istanbul, 14-16 novembre 2013, eds. O. Henry, K. Konuk, Istanbul, 23–41.
Adiego, I.- X. 2025. “Carian epigraphy from Iasos,” Missione Archeologica Italiana di Iasos 9, 105-116.
Berti, F. 2021. “Iasos, nn. inv. 5896, 7094 (e 5785): una scheda e una domanda,” Iasos 27,11–13.
Berti, F. & Innocente, L. 1998. “Due nuovi graffiti in alfabeto cario da Iasos,” in Colloquium Caricum, ed. W. Blümel, Berlin, 137–142.
Innocente, L. 2019. “L’iscrizione C.Ia 4,” in Forme del Sacro. Scritti in memoria di Doro Levi, ed. F. Berti,109–110.
Levi, D. & Pugliese Carratelli, G. 1961-62[1963]. “Nuove Iscrizioni di Iasos,” Annuario della Scuola Archeologica di Atene 39–40, 573–632.
Pugliese Carratelli, G. 1985[86]. “Cari in Iasos,” Atti della Accademia Nazionale dei Lincei. Rendiconti 40, 149–155.
Görseller:
D. Levi & G. Pugliese Carratelli, 1961-62[1963]
G. Pugliese Carratelli, 1985[86]
F. Berti & L. Innocente, 1998
I.-X. Adiego, 2007, 2019, 2025
F. Berti, 2021
Tayfun Bilgin, 2026