Cebel el-Silsila civarındaki tüm Karca yazıtlar, büyük olasılıkla paralı askerler tarafından bırakılmış grafitilerdir.
E.Si 1
Grafiti, Nil’in batı yakasındaki Gebel el-Silsila’nın yaklaşık 9 km kuzeyinde ve Vadi Şatt el-Rigal’ın 3 km kuzeyinde, E.Si 2’nin (aşağıya bakınız) yakınındaki bir kumtaşı kaya üzerindedir. İlk kez 1905’te G. Legrain tarafından yayımlanmıştır. Daha iyi bir kopyası 1908’de A. Sayce tarafından yayımlanmıştır.
(←)
1 k̑iqud marariso[…]
E.Si 2
Grafiti, Nil’in batı yakasında, Silwa’nın karşısında, Vadi Şatt el-Rigal’ın yaklaşık 3 km kuzeyinde bulunan büyük bir kayanın güney yüzünün alt kısmındadır. 1892’de A. Sayce tarafından keşfedilmiştir. Grafitinin altında bir köpeğin iki kuşu kovalamasını betimleyen bir çizim bulunur. Yazıt, büyük olasılıkla Psamtik’in Karca versiyonu olan Psmaśk adını içerir ve bu nedenle II. Psamtik’in Nubia’ya düzenlediği askerî seferle ilişkilendirilir. İkinci satırdaki qan sözcüğünün ‘köpek’ anlamına geldiği öne sürülmuştür.
(⇄)
1 [..]ek̑lδ wa psmaśkś
2 uejresi qan kolt kowrn[…?]
E.Si 3
Grafiti, E.Si 2’nin yaklaşık 400 metre güneyinde yer alan bir kayanın zirve kısmına kazınmıştır. Aynı kaya üstünde ok sayıda Yunanca ve Mısırca grafiti de mevcuttur. 1892 yılı başlarında A. Sayce tarafından keşfedilmiştir.
(←)
1 irasa n[.]eakrnanb
E.Si 4
Grafiti, 1905’ten kısa bir süre önce G. Legrain tarafından keşfedilmiş olup Gebel el-Silsila’nın yaklaşık 9 km kuzeyinde, o dönemde Khor el-Ghorab el-Bahari olarak bilinen küçük bir vadi kenarında, bir kayanın üst yüzeyine derinlemesine, neredeyse zemin seviyesinde kazınmıştır.
(→)
1 […]t? bebint sqlumidun sqla
E.Si 5
Grafiti, 1905’ten kısa bir süre önce G. Legrain tarafından Gebel Abou Gorab’ta, Gebel el-Silsila’nın yaklaşık 9 km kuzeyinde, Nil’in doğu yakasında keşfedilmiştir. O dönemde Khor Daba ve Khor el Waza olarak bilinen küçük vadiler civarında, kayalar üzerine çok hafif kazınmış, hava koşullarına maruz kalmış taşta açıkça görülebildiği belirtilmiştir.
(→)
1 beτkrqit[…]
E.Si 6–9
Bu grafiti grubunun tamamı aynı kaya üzerine yazılmıştır. Hafifçe kazınmış yazıtlar fotoğraflarda neredeyse görünmez durumdadır.
E.Si 6
Grafiti, 1906’da A. Sayce tarafından Vadi Şatt el-Rigal girişinin güney tarafındaki bir kumtaşı kaya üzerinde keşfedilmiştir. 11. hanedana ait bir Mısırca yazıtın hemen üzerine çok hafifçe kazınmıştır.
(→)
1 býtaš sursiabk dr[…] qku
E.Si 7
Grafiti, E.Si 6 ile aynı kaya üzerinde, çerçeveli Mısırca yazıtın sağ tarafında, eşek benzeri bir hayvan çiziminin hemen altında, çok hafifçe kazınmıştır. 1906’da A. Sayce tarafından keşfedilmiştir.
(→)
1 psmaśk
E.Si 8
Grafiti, E.Si 6 ile aynı kaya üzerinde, Mısırca yazıtın sağ tarafında, çok hafifçe kazınmıştır. 1906’da A. Sayce tarafından keşfedilmiştir.
(→)
1 bijśśpe …
E.Si 8b(?)
Vadi Şatt el-Rigal epigrafik araştırma projesinin (Caminos & Osing, 2021) çizimlerinde görülen bu grafiti muhtemelen henüz yayımlanmamıştır. E.Si 6–9 ile aynı kaya üzerinde, E.Si 8’in altında ve E.Si 7’nin üzerinde yer alır. Okuma girişimi bana aittir ve oldukça belirsizdir.
(→?)
mlkerśkr[.]osd?
l?[…]j[..].rn
E.Si 9
Grafiti, E.Si 6 ile aynı kaya üzerinde, Mısırca yazıtın sağ tarafında, bir hayvan figürünün altında, çok hafifçe kazınmıştır. 1906’da A. Sayce tarafından keşfedilmiştir.
(→)
1 […]rbnša[…]
E.Si 10
Grafiti, El-Hammam’ın yaklaşık 400 metre kuzeyinde, Geç Roma dönemi mezarlığı yakınındaki bir uçurum yamacındaki kaya üzerindedir. 1906’da A. Sayce tarafından keşfedilmiştir.
(←)
1 k̑?mpi
E.Si 11
Yazıt 1906’da A. Sayce tarafından keşfedilmiştir. E.Si 10’un kazılı olduğu kayanın birkaç metre kuzeyindeki bir kayanın nehre bakan yüzeyinde büyük boyutta ve derin kazınmıştır. En sağdaki işaretin bir harf değil, çerçevenin dekoratif bir uzantısı olduğu düşünülmektedir.
(←)
1 dmošbqs
Kaynaklar:
Adiego, I.- J. 2007. The Carian Language, Leiden/Boston. (E.Si 1–E.Si 11)
Caminos, R. A. & Osing, J. 2021. The Wadi Shatt el-Rigal, London. (4B, 4C, 4E, 4F = E.Si 6–E.Si 9)
Legrain, G. 1905. “Inscriptions from Gebel Abou Gorâb,” Proceedings of the Society of Biblical Archaeology 27, 129. (Nos. A–D = E.Si 2, E.Si 4, E.Si 1, E.Si 5)
Sayce, A. H. 1895. “The Karian and Lydian inscriptions,” Proceedings of the Society of Biblical Archaeology 17, 39–43. (Nos. II.1–2 = E.Si 2–E.Si 3)
Sayce, A. H. 1905. “Lydian and Karian inscriptions,” Proceedings of the Society of Biblical Archaeology 27, 123–128 Lám. I–II. (No. II = E.Si 4)
Sayce, A. H. 1906. “An inscription of S-ankh-ka-ra. Karian and other inscriptions,” Proceedings of the Society of Biblical Archaeology 28, 171–177. (Nos. I–VI = E.Si 6–E.Si 11)
Sayce, A. H. 1908. “Karian, Aramaic, and Greek graffiti from Heshân,” Proceedings of the Society of Biblical Archaeology 30, 28–29 ve plt. I. (No. I = E.Si 1)
Schürr, D. 1996. “Zur karischen Felschinschrift Si. 62 F”, Kadmos 35, 149–156. (E.Si 11)
Winkler, H. A. 1939. Rock Drawings of Southern Upper Egypt II, London. (Plt. VIII-2 = E.Si 11)
Görseller:
A. H. Sayce, 1895, 1905, 1905, 1908
G. Legrain, 1905
H. A. Winkler, 1939
D. Schürr, 1996
M. Nilsson, 2020 (AE 120 p. 37)
R. A. Caminos & J. Osing, 2021
T. Bilgin, 2026